Παρότι ο νέος νόμος ήδη ισχύει, για τη μετατροπή των επαγγελματικών χώρων σε κατοικίες απαιτούνται εφαρμοστικές αποφάσεις, εγκύκλιοι και τεχνικές οδηγίες, ώστε να αποσαφηνιστεί ο ενιαίος τρόπος εφαρμογής του από τις Υπηρεσίες Δόμησης και το σύστημα e-Άδειες.
Πρέπει να διευκρινιστούν τα δικαιολογητικά, η κατηγορία της άδειας, ο τρόπος ενημέρωσης παλαιών φακέλων, η εφαρμογή της διάταξης σε τμήμα κτιρίου, ο έλεγχος της εφάπαξ άσκησης του δικαιώματος, η προσβασιμότητα, αν απαιτούνται θέσεις στάθμευσης, η διαδικασία ενώπιον του Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής, οι οικονομικές επιβαρύνσεις και η σύνδεση της νέας πράξης με την Ηλεκτρονική Ταυτότητα.
Τρεις είναι οι σκόπελοι για την εφαρμογή της νέας αυτής ρύθμισης:
Πρώτον, χωρίς άμεση έκδοση ενιαίων οδηγιών υπάρχει κίνδυνος οι Υπηρεσίες Δόμησης να ακολουθούν διαφορετικές ερμηνείες, δημιουργώντας καθυστερήσεις και ανασφάλεια για ιδιοκτήτες, μηχανικούς και επενδυτές.
Δεύτερον, χωρίς νομοθετική πρόβλεψη στο νέο νόμο για την διηρημένη ιδιοκτησία, ότι η αλλαγή αυτή θα μπορεί να υλοποιηθεί ακόμα κι αν απαγορεύεται από τον κανονισμό ή την Γενική Συνέλευση της πολυκατοικίας, η δυνατότητα αυτή θα «ναυαγήσει» στα πολιτικά Δικαστήρια.
Τρίτον, κατά την εφαρμογή της νέας ρύθμισης είναι πιθανόν να ασκηθούν προσφυγές κατά οικοδομικών αδειών ή άλλων διοικητικών πράξεων. Έτσι η νέα δυνατότητα είναι πιθανόν να αχθεί για κρίση από τα Διοικητικά Δικαστήρια και το Συμβούλιο της Επικρατείας, το οποίο εξετάζει με αυστηρότητα τις αποκλίσεις από τον θεσμοθετημένο πολεοδομικό σχεδιασμό.
Υπάρχουν, ωστόσο, σοβαρά επιχειρήματα υπέρ της συνταγματικής νομιμότητας και πολεοδομικής λογικής της ρύθμισης. Η κατοικία αποτελεί προστατευτέα και κατά κανόνα ηπιότερη χρήση από πολλές επαγγελματικές, εμπορικές, βιοτεχνικές ή αποθηκευτικές χρήσεις και σαφώς προκαλεί μικρότερη περιβαλλοντική και λειτουργική όχληση. Ομοίως και ο σκοπός της, που είναι η αξιοποίηση υφιστάμενων κτιρίων και κυρίως, η κάλυψη της κοινωνικής ανάγκης για κατοικία χωρίς νέα κατανάλωση γης.
Επιπλέον, η μετατροπή χρήσης γίνεται μέσα στο νόμιμο υφιστάμενο κέλυφος, χωρίς αύξηση όγκου, δόμησης, κάλυψης ή στατικών φορτίων, και συνεπώς δεν επιβαρύνεται το περιβαλλοντικό ισοζύγιο.
Η νέα ρύθμιση αποτελεί τεράστιας κοινωνικής σημασίας νομοθετικό εργαλείο το οποίο βάσιμα προσδοκούμε ότι θα βοηθήσει δραστικά στην αντιμετώπιση του στεγαστικού, γι’ αυτό και ελπίζουμε ότι δεν θα τεθεί σε αμφισβήτηση κατά τον ακυρωτικό έλεγχο του ανώτατου διοικητικού δικαστηρίου.
Ο Στράτος Παραδιάς είναι δικηγόρος /πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ